De toename van gokproblemen in Nederland is inmiddels ook op lokaal niveau voelbaar. Gemeenten krijgen in toenemende mate te maken met jongeren die in de schulden raken, buurtbewoners met beginnende verslavingen of studenten die hun studie mislopen door problematisch gokgedrag. Toch is gokken vaak nog een blinde vlek in het lokale beleid. Terwijl gemeenten wél de sleutels in handen hebben om preventie, signalering en aanpak van gokproblemen concreet vorm te geven.
Onderzoek van het onderzoeksinstituut IVO laat zien dat met name jongvolwassenen kwetsbaar zijn. Zij hebben vaker moeite met impulscontrole en risicobeoordeling en zijn daardoor gevoeliger voor de verleiding van kansspelen. Tegelijk blijkt dat professionals in het sociaal domein – zoals schuldhulpverleners, jongerenwerkers en mbo-docenten – in een goede positie verkeren om problemen vroeg te signaleren. Het IVO ontwikkelde een handreiking die hen hierbij helpt: met praktische aanwijzingen, voorbeelden uit de praktijk en manieren om samen te werken met andere betrokkenen in de wijk.
De handreiking is bedoeld om gokken zichtbaarder te maken in het dagelijks werk. Want veel vormen van gokken zijn inmiddels genormaliseerd – denk aan online sportweddenschappen of krasloten – en worden niet altijd als risicovol herkend. Schaamte speelt daarbij ook een rol. Mensen die problematisch gokken, zoeken vaak pas hulp als de problemen zich opstapelen. De hoop is dat lokale professionals met betere handvatten eerder kunnen ingrijpen en zo ernstigere schade kunnen voorkomen.
Tegen deze achtergrond speelt in Rotterdam een discussie die lokaal aandacht trekt. De gemeente overweegt verruiming van de openingstijden van gokhallen, waarmee deze tot later in de nacht open zouden mogen blijven. Dat voorstel heeft geleid tot verdeeldheid binnen de gemeenteraad. De lokale partij JOU, Lijst Verkoelen wil legale gokhallen zo ruim mogelijke openingstijden te geven, dan kunnen toezicht, registratie en begeleiding beter worden georganiseerd. Sluit je deze hallen te vroeg, zo stelt de partij, dan is het risico groot dat spelers hun toevlucht nemen tot het onzichtbare en onbeheersbare illegale circuit. "Liefst zo lang mogelijk open om de illegaliteit de wind uit de zeilen te nemen", aldus Verkoelen.
De Rotterdamse discussie laat zien hoe complex de balans is tussen bescherming van kwetsbaren en het bieden van gecontroleerde ruimte. Gemeenten als Rotterdam staan voor de keuze: beperk je het aanbod streng en loop je risico op ontwijkgedrag, of creëer je gecontroleerde omstandigheden waarin preventie, toezicht en hulpverlening beter kunnen functioneren? Wat duidelijk is: de rol van gemeenten wordt steeds belangrijker, en de verantwoordelijkheid om kwetsbare inwoners te beschermen ligt dichterbij dan vaak wordt gedacht.
