Mensen met een verhoogde erfelijke aanleg voor de ziekte van Alzheimer kunnen hun risico op dementie aanzienlijk verlagen door hun voedingspatroon aan te passen. Dat blijkt uit een langdurige studie van de Amerikaanse onderzoeksinstelling Mass General Brigham. Vooral mensen met twee kopieën van het APOE4-gen, dat sterk geassocieerd is met een verhoogde kans op Alzheimer, bleken tot 35 procent minder kans op dementie te hebben als zij het Mediterrane dieet nauwgezet volgden.
De studie volgde meer dan 5.700 mensen over een periode van 34 jaar. De deelnemers aten volgens de basisprincipes van het Mediterrane dieet, dat bestaat uit veel groenten, fruit, noten, volle granen, peulvruchten, vis en olijfolie, met slechts beperkte hoeveelheden rood vlees, bewerkte voeding en alcohol. Voor mensen met het APOE4-gen bleek niet alleen de algemene naleving van dit dieet gunstig, maar leidde een nog strengere toepassing tot een nog verder verlaagd risico.
Een opvallend resultaat uit het onderzoek is dat mensen met dit specifieke genpatroon anders lijken te reageren op voeding dan mensen zonder het gen. De onderzoekers vermoeden dat het Mediterrane dieet positieve effecten heeft op het metabolisme, met name op processen die betrokken zijn bij energiestofwisseling, zenuwopbouw en herstelmechanismen in hersenweefsel.
Ook eerdere studies wezen op een gunstig verband tussen het Mediterrane dieet en hersengezondheid. Zo toonden eerdere onderzoeken aan dat het dieet de opbouw van schadelijke eiwitten in de hersenen, zoals bèta-amyloïde en tau, kan verminderen. Zelfs het toevoegen van slechts één categorie gezonde voeding, zoals extra groenten of fruit, leek al meetbare voordelen te bieden.
Het onderzoek onderstreept dat genetische aanleg geen onontkoombaar lot hoeft te zijn. Deskundigen benadrukken dat naast voeding ook andere leefstijlfactoren, zoals lichaamsbeweging, slaap, stressbeheersing en sociale betrokkenheid, een belangrijke rol spelen in het verlagen van het risico op cognitieve achteruitgang. Voor mensen met een verhoogde genetische kwetsbaarheid biedt het onderzoek hoopvolle inzichten: het aanpassen van de levensstijl kan een meetbaar verschil maken in de gezondheid van de hersenen.
