De Europese Medicijn Autoriteit (EMA) heeft op 25 juli 2025 het alzheimermedicijn donanemab geregistreerd voor toelating op de Europese markt. Het is het tweede medicijn dat de ziekte van Alzheimer kan afremmen dat beschikbaar komt in Europa.
Het medicijn ruimt schadelijke eiwitten in het brein op en kan bij een deel van de patiënten de ziekte van Alzheimer vertragen. Mensen met alzheimer die donanemab krijgen, gaan minder hard achteruit op geheugentesten. Het middel wordt via een infuus toegediend en heeft vergelijkbare effecten als het eerder goedgekeurde medicijn Lecanemab.
De EMA keurde donanemab eerder af omdat de effecten niet zouden opwegen tegen de risico's. Na een nieuwe beoordelingsronde kwam de autoriteit terug op dat besluit. Daarbij werd gebruik gemaakt van nieuwe kennis, ervaringen van patiënten en zorgprofessionals, en werd gekeken naar effecten bij een lagere dosering met strengere maatregelen tegen bijwerkingen.
Slechts een kleine groep mensen komt in aanmerking voor behandeling met donanemab. Het medicijn is te gevaarlijk voor mensen met een vergevorderd stadium van alzheimer of die naast alzheimer andere ziekten hebben. Ook moet iemand voldoende alzheimereiwitten hebben, anders werkt het medicijn niet.
Mensen met een genetische aanleg voor alzheimer kunnen het middel niet gebruiken vanwege het verhoogde risico op ernstige bijwerkingen zoals zwellingen in het brein of hersenbloedingen. Deze bijwerkingen kunnen ook optreden bij mensen zonder genetisch risico. De kans op bijwerkingen lijkt iets groter dan bij Lecanemab.
De toelating betekent niet dat donanemab direct beschikbaar is in Nederland. Het Zorginstituut moet nog beslissen of het medicijn vergoed wordt en voor welke patiënten. Dit proces kan 1,5 tot 2 jaar duren. Alzheimer Nederland roept op tot een snelle procedure.
Patricia Kerckhoff, directievoorzitter van Alzheimer Nederland, noemt de toelating positief maar benadrukt voorzichtigheid: "Het medicijn zal maar voor een kleine groep mensen de ziekte een beetje kunnen vertragen." Zij wijst erop dat er meer onderzoek nodig blijft voor betere medicijnen die meer mensen kunnen helpen.
