In een wereld waarin beeldschermen alomtegenwoordig zijn, is gezond schermgebruik een belangrijk thema. Digitale media bieden veel kansen, maar brengen ook risico’s met zich mee. Volgens prof. dr. Esther Rozendaal, hoogleraar Digitale Weerbaarheid en Veerkracht bij de Erasmus Universiteit in Rotterdam, ligt de sleutel in een gebalanceerde benadering. Zowel ouders als scholen spelen hierin een cruciale rol, terwijl ook online platforms hun verantwoordelijkheid moeten nemen.
Digitale weerbaarheid draait om kennis, vaardigheden en gedragingen om kansen van de online wereld te benutten en risico’s te vermijden. Rozendaal benadrukt dat het instellen van schermtijdlimieten nuttig kan zijn, maar dat de inhoud van wat iemand online ziet net zo belangrijk is. Inspirerende en leerzame content draagt bij aan welzijn, terwijl gewelddadige of ongepaste video’s negatieve gevoelens kunnen oproepen. Gezond schermgebruik betekent niet alleen het beperken van schermtijd, maar ook het vinden van balans tussen digitale activiteiten en andere bezigheden, zoals sporten en sociale interactie.
Ouders hebben een belangrijke verantwoordelijkheid in het begeleiden van hun kinderen bij schermgebruik. Rozendaal adviseert om samen regels op te stellen over schermtijd en het soort content dat wordt bekeken. Hierbij is het essentieel dat kinderen inspraak krijgen, zodat ze zich meer betrokken voelen en eerder geneigd zijn de afspraken na te leven. Daarnaast helpt het als ouders oprechte interesse tonen in de online activiteiten van hun kinderen. Open gesprekken over hun ervaringen kunnen bijdragen aan een betere digitale weerbaarheid. Het is volgens Rozendaal belangrijk om kinderen te ondersteunen en hen de ruimte te geven fouten te maken, in plaats van direct te oordelen.
Scholen kunnen op hun beurt bijdragen door lessen over mediawijsheid af te stemmen op de behoeften van leerlingen. Rozendaal wijst erop dat een flexibele en interactieve aanpak beter werkt dan een vaste methode. Kinderen zelf als onderzoekers betrekken bij het analyseren van hun onlinegedrag kan hen helpen bewuster om te gaan met digitale media. Dit soort participatieve projecten geeft hen de kans om kritisch na te denken over wat gezond schermgebruik betekent en hoe zij zelf strategieën kunnen ontwikkelen om risico’s te verminderen.
Ten slotte dragen ook platforms verantwoordelijkheid. Hoewel hulpmiddelen zoals schermtijdlimieten beschikbaar zijn, worden deze vaak eenvoudig omzeild. Rozendaal pleit daarom voor strengere contentregulering, zodat ongepaste inhoud minder toegankelijk is. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen ouders, scholen en technologiebedrijven om kinderen te beschermen en tegelijkertijd hun digitale veerkracht te versterken.
Het vinden van balans in schermgebruik is een gedeelde verantwoordelijkheid. Door samen te werken en te investeren in digitale weerbaarheid, kunnen kinderen en jongeren leren om op een gezonde en verantwoorde manier met media om te gaan.
