Uit een nieuwe studie van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) blijkt dat bijna 10% van de 60-plussers aan zelfbeschadiging doet. Het onderzoek, uitgevoerd onder 790 ouderen, toont aan dat zelfbeschadiging niet alleen een probleem is bij jongeren, maar ook bij senioren, zij het in andere vormen. Waar jongeren vaak krassen of snijden, gebruiken ouderen methoden zoals overmatig alcoholgebruik, het nemen van te veel medicatie, het weigeren van noodzakelijke medicatie of zichzelf uithongeren.
Volgens onderzoekster Lisa Van Hove, die het onderzoek uitvoerde samen met promotor Imke Baetens, heeft zelfbeschadiging bij ouderen vaak te maken met het verminderen van negatieve emoties. "Ouderen die zichzelf schade toebrengen, hebben vaak een kwetsbaar profiel. Ze kampen met fysieke ziektes, zijn minder mobiel en ervaren psychische problemen," stelt Van Hove. Eenzaamheid blijkt bovendien een belangrijke factor. Opvallend genoeg komt zelfbeschadiging vaker voor bij ouderen die thuis wonen dan bij degenen die in een woonzorgcentrum of serviceflat verblijven.
Ziekte vormt een grotere risicofactor voor zelfbeschadiging bij ouderen dan bij jongeren. Vooral senioren in psychiatrische instellingen blijken kwetsbaar. Dit benadrukt volgens de onderzoekers de noodzaak om meer aandacht te besteden aan de mentale en fysieke gezondheid van ouderen.
Het onderzoek biedt waardevolle inzichten in een onderbelicht probleem. "Er is nauwelijks onderzoek dat zich specifiek richt op zelfbeschadiging bij ouderen," zegt Van Hove. "We hopen dat deze studie een eerste stap is om dit fenomeen beter te begrijpen en te adresseren."
De bevindingen wijzen op een urgente noodzaak om zorg voor ouderen te verbeteren, met speciale aandacht voor eenzaamheid en geestelijke gezondheid. Familieleden en zorgverleners wordt aangeraden alert te zijn op signalen van zelfbeschadiging, zoals veranderingen in medicatiegebruik of eetgewoonten.
Voor wie worstelt met gedachten aan zelfbeschadiging of zelfdoding is in Nederland hulp beschikbaar via 113 Zelfmoordpreventie. Zij zijn 24/7 bereikbaar via het gratis telefoonnummer 0800-0113 of online via www.113.nl.
