Zorgverzekeraars in Nederland bezuinigen in 2025 fors op het aantal uren verpleegkundige en verzorgende zorg in bijna-thuis-huizen, een specifieke vorm van hospicezorg, zo meldt ANOB-PCOB. Volgens een enquête van VPTZ Nederland (Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg) onder alle bijna-thuis-huizen vormt deze stap een serieus risico voor het voortbestaan van ruim 120 hospices en legt het onredelijke druk op vrijwilligers.
Bijna-thuis-huizen vertrouwen op een samenwerking tussen vrijwilligers, die zorgen voor de dagelijkse ondersteuning van terminale cliënten, en thuiszorgorganisaties, die verpleegkundige zorg leveren. De aangekondigde bezuinigingen betekenen dat thuiszorgorganisaties minder uren kunnen inzetten, waardoor meer taken bij vrijwilligers terechtkomen. Volgens Carla Aalderink, directeur van VPTZ Nederland, zijn de gevolgen zorgwekkend. Vrijwilligers worden overspoeld met extra verantwoordelijkheden, wat leidt tot grote onrust en twijfels over hun voortzetting in de hospicezorg.
In 2024 waren bijna 11.000 vrijwilligers actief in hospices, goed voor 1,5 miljoen uur ondersteuning. Aalderink benadrukt dat dit maatschappelijk kapitaal, opgebouwd door jarenlange inzet, niet oneindig kan worden aangesproken. "Vrijwilligers zijn geen gratis arbeidskrachten die alle gaten kunnen opvullen. Dit beleid ondermijnt de basis van actief burgerschap en hospicezorg in Nederland," aldus Aalderink.
De druk op hospices neemt toe in een tijd waarin de vraag naar palliatieve zorg alleen maar stijgt. Onderzoek van Adviesbureau Berenschot voorspelt een forse groei in de behoefte aan hospicecapaciteit in de komende jaren. Desondanks riskeren de bezuinigingen de continuïteit en kwaliteit van deze zorg.
Anneke Sipkens, directeur-bestuurder van ANBO-PCOB, uit eveneens haar zorgen. Zij noemt het onacceptabel dat zorgverzekeraars bezuinigen op een cruciale zorgvoorziening die mensen in hun laatste levensfase waardigheid en kwaliteit moet bieden. Sipkens roept zorgverzekeraars op om hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen en te investeren in een duurzame toekomst voor hospices.
Zonder herziening van de bezuinigingen staat niet alleen de hospicezorg, maar ook de waardigheid van palliatieve zorg in Nederland op het spel. De hoop is dat zorgverzekeraars hun plannen heroverwegen om het fundament van deze essentiële zorg te behouden.
