Het is misschien niet iets waar je dagelijks bij stilstaat, maar brandveiligheid in huis is van levensbelang. Jaarlijks komen er honderden woningbranden voor, vaak met ernstige gevolgen. Gelukkig kunnen veel van deze branden voorkomen worden door eenvoudige maatregelen te nemen. Hieronder lees je wat je kunt doen om je huis veiliger te maken en hoe je goed voorbereid kunt zijn als er toch iets misgaat.
De eerste stap naar een brandveiliger huis begint met het installeren van rookmelders. Volgens de Nederlandse wet is het sinds juli 2022 verplicht om in alle woningen rookmelders op te hangen op iedere verdieping waar gewoond wordt. Rookmelders zijn cruciaal, omdat ze in een vroeg stadium waarschuwen als er brand uitbreekt. Dit geeft bewoners de tijd om veilig te ontsnappen. Het advies is om op elke verdieping minimaal één rookmelder te installeren en deze regelmatig te testen. Veel rookmelders gaan zo’n 10 jaar mee, maar het is belangrijk om de batterijen eens per jaar te vervangen en de melders maandelijks te controleren op werking. Vervang de melders als ze niet meer goed functioneren.
Naast rookmelders is het verstandig om de elektrische apparaten in huis onder de loep te nemen. Veel branden ontstaan namelijk door kortsluiting of oververhitting van apparaten. Verouderde apparaten, vooral die met beschadigde snoeren, kunnen een groot risico vormen. Het is belangrijk om kapotte snoeren direct te vervangen en apparaten die je niet gebruikt, uit te schakelen. Vermijd ook overbelasting van stopcontacten, bijvoorbeeld door meerdere zware apparaten op één stekkerdoos aan te sluiten. Apparaten zoals wasmachines, drogers en vaatwassers worden afgeraden om 's nachts of als je niet thuis bent te gebruiken, omdat de kans op oververhitting dan minder snel opgemerkt wordt.
Het hebben van een goed ontsnappingsplan kan levens redden in het geval van een brand. Dit plan moet niet alleen helder zijn, maar ook geoefend worden door alle bewoners van het huis. Zo’n plan begint met het in kaart brengen van de verschillende uitgangen van het huis, zoals deuren en ramen, en het aanwijzen van een veilige verzamelplaats buiten de woning. Het is handig om te checken of ramen en deuren gemakkelijk te openen zijn, vooral in noodsituaties, en om sleutels op een vaste plek in de buurt van de deur te bewaren. Het is van groot belang dat iedereen in het huishouden weet wat te doen als het huis vol rook komt te staan: zo laag mogelijk bij de grond blijven en via de dichtstbijzijnde uitgang naar buiten gaan. Regelmatig oefenen kan het verschil maken als elke seconde telt.
Een andere belangrijke maatregel om brand te voorkomen, is het bewust omgaan met kaarsen en andere open vlammen in huis. Laat kaarsen nooit onbeheerd achter en plaats ze op een stevige, niet-brandbare ondergrond, ver van brandbare materialen zoals gordijnen. Zet ook geen kaarsen op plekken waar kinderen of huisdieren erbij kunnen komen. Hetzelfde geldt voor kooktoestellen. De keuken is een van de meest brandgevoelige ruimtes in huis. Zorg er altijd voor dat je pannen met olie of vet in de gaten houdt en gebruik geen losse doeken die in de vlammen terecht kunnen komen. Kook nooit als je vermoeid bent of alcohol hebt gedronken.
Om ervoor te zorgen dat iedereen in huis snel en veilig kan handelen bij brand, kan het handig zijn om brandblussers en een branddeken aan te schaffen. Zorg dat deze op een logische plek hangen, bijvoorbeeld in de keuken of in de buurt van brandgevaarlijke apparaten. Leer ook hoe je ze moet gebruiken, zodat je niet hoeft te improviseren in een stressvolle situatie.
Tot slot is het goed om stil te staan bij seizoensgebonden gevaren. In de winter worden bijvoorbeeld vaker kachels, haarden en elektrische dekens gebruikt. Zorg ervoor dat deze apparaten in goede staat verkeren en dat schoorstenen jaarlijks geveegd worden om roetophoping te voorkomen.
