Een goede fysieke conditie draagt niet alleen bij aan een gezond hart, maar ook aan de hersenfunctie. Onderzoek toont aan dat ouderen met een betere conditie hoger scoren op cognitieve vaardigheden zoals geheugen, verwerkingssnelheid en aandacht. Deze beschermende effecten gelden echter niet alleen voor ouderen, maar voor mensen van alle leeftijden en met verschillende genetische achtergronden.
Het onderzoek werd uitgevoerd onder 648 gezonde deelnemers van 65 tot 80 jaar. Zij ondergingen conditietests waarbij hun maximale zuurstofopname werd gemeten. Vervolgens werden cognitieve vaardigheden zoals werkgeheugen, ruimtelijk inzicht en verwerkingssnelheid beoordeeld. De resultaten toonden een duidelijke samenhang: hoe beter de fysieke conditie, hoe beter de prestaties op alle cognitieve tests. Deze relatie bleef bestaan, ongeacht factoren als leeftijd, geslacht, gewicht of opleidingsniveau.
Een interessante bevinding was dat bepaalde groepen extra veel baat leken te hebben bij een goede conditie. Vooral vrouwen en mensen met een lagere opleidingsachtergrond scoorden beter op specifieke vaardigheden zoals verwerkingssnelheid en concentratie. Dit suggereert dat beweging een rol kan spelen in het verkleinen van cognitieve verschillen tussen groepen. Daarnaast bleek dat deelnemers die bètablokkers gebruikten en een goede conditie hadden, opvallend goed presteerden op tests die concentratie en aandacht meten. Dit wijst op mogelijke synergie tussen medicatie en conditietraining.
Een andere opvallende uitkomst was dat het APOE4-gen, een risicofactor voor dementie, geen invloed had op de resultaten. Ongeacht de aanwezigheid van dit gen presteerden fittere deelnemers consequent beter, wat aangeeft dat conditie een beschermende factor kan zijn, zelfs bij genetische kwetsbaarheid.
De positieve effecten van een goede conditie op het brein worden toegeschreven aan verbeterde doorbloeding, verhoogde zuurstoftoevoer en de aanmaak van nieuwe hersencellen en verbindingen tussen deze cellen. Beweging kan daarnaast indirect bijdragen aan een gezond brein door betere slaapkwaliteit en een algeheel gevoel van mentale fitheid.
Deze bevindingen benadrukken het belang van regelmatige beweging. Zelfs eenvoudige activiteiten zoals dagelijks wandelen of zwemmen kunnen al bijdragen aan een betere conditie en daardoor aan een gezonder brein. Het is nooit te laat om te beginnen met bewegen; op elke leeftijd is verbetering mogelijk, wat het een waardevolle investering maakt in zowel fysieke als mentale gezondheid.
