Onderzoekers hebben nieuwe aanwijzingen gevonden dat darmbacteriën een rol kunnen spelen bij het ontstaan van alzheimer. Met een subsidie van Alzheimer Nederland en ZonMw ontdekten prof. dr. Arfan Ikram en dr. Robert Kraaij van het Erasmus MC specifieke bacteriën in de darmen die vaker voorkomen bij mensen met alzheimer. Deze bevinding is gebaseerd op gegevens uit bevolkingsonderzoeken en de analyse van duizenden ontlastingsmonsters.
In de darmen leven miljoenen bacteriën die niet alleen essentieel zijn voor een gezonde spijsvertering, maar ook invloed kunnen hebben op de hersenen. Via deze bacteriën communiceren de darmen met de hersenen, wat de onderzoekers motiveerde om verder te kijken naar de samenhang tussen darmgezondheid en alzheimer. Volgens Ikram is het begrijpen van waarom de ene persoon dementie ontwikkelt en de ander niet, een belangrijk doel binnen het dementieonderzoek.
Uit het onderzoek bleek dat er bij mensen met alzheimer sprake is van een verstoring in de normale samenstelling van darmbacteriën. Kraaij legt uit dat bepaalde bacteriën vaker of juist minder vaak voorkomen bij mensen met alzheimer. Deze patronen wijzen mogelijk op een specifieke bacteriële samenstelling die met de ziekte samenhangt. Hoewel de onderzoekers een profiel van relevante bacteriën hebben vastgesteld, is het nog te vroeg om specifieke soorten bacteriën te identificeren. Hier is meer onderzoek voor nodig.
Het onderzoek roept ook de vraag op of deze bacteriën alzheimer veroorzaken, of dat de ziekte juist de bacteriële samenstelling beïnvloedt. Dit onderscheid is cruciaal om de rol van darmbacteriën in het ziekteproces beter te begrijpen. Het team hoopt dat hun bevindingen kunnen bijdragen aan nieuwe behandelingen, bijvoorbeeld door middel van voeding waarmee de bacteriesamenstelling wordt aangepast, of door alzheimer in een vroeg stadium op te sporen.
Darmbacteriën spelen ook een bredere rol in de samenwerking tussen darmen, lever en hersenen, een mechanisme dat de darm-lever-hersen-as wordt genoemd. Deze verbinding laat zien hoe stoffen uit voedsel via het bloed naar de hersenen reizen en daar signalen afgeven. Hoewel er nog veel onbekend is over deze processen, werken de onderzoekers aan het verder in kaart brengen van deze samenhang.
Wat wel bekend is, is dat gezonde darmen belangrijk zijn voor gezonde hersenen. Een gebalanceerd dieet met voldoende vezels uit groenten, fruit en volkoren producten helpt om een goede balans tussen darmbacteriën te behouden. Dit heeft niet alleen een positief effect op de hersenen, maar ook op andere organen zoals het hart, de bloedvaten en de nieren.
