Uit een recent onderzoek blijkt dat slechts 23 procent van de Nederlanders vindt dat hun gemeente genoeg doet om de gezondheid van inwoners te stimuleren. Dit is verontrustend gezien de ambitieuze doelen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), dat erop gericht is om in 2040 een gezonde generatie te creëren. Het akkoord omvat belangrijke thema’s als roken, alcoholgebruik en het bestrijden van overgewicht, maar het ontbreekt volgens veel burgers aan zichtbare resultaten en directe betrokkenheid bij lokale beleidsvorming, zo schrijft Binnenlands Bestuur.
Hoewel gemeenten in toenemende mate verantwoordelijk zijn voor publieke gezondheidszorg, zoals het aanmoedigen van een gezondere levensstijl en het faciliteren van sport en beweging, geven veel inwoners aan weinig te merken van deze inspanningen. Vooral in kwetsbare wijken waar gezondheidsproblemen zoals obesitas en verslavingsproblematiek vaak voorkomen, blijven de resultaten uit. Dit leidt tot frustratie en onvrede bij zowel bewoners als gezondheidsprofessionals, die zien dat de plannen in de praktijk niet goed worden uitgevoerd.
Een van de grootste kritieken op het huidige beleid is het gebrek aan duidelijke en zichtbare maatregelen. Gemeenten zetten wel in op initiatieven zoals rookvrije zones en campagnes tegen alcoholmisbruik, maar de daadwerkelijke uitvoering en het effect daarvan blijven volgens veel inwoners te beperkt. Bovendien is er sprake van grote verschillen tussen gemeenten: waar sommige regio’s actief werken aan preventie en gezondheidsbevordering, blijven andere achter door een gebrek aan middelen of visie. Hierdoor ontstaat er een ongelijkheid in de mate waarin burgers profiteren van gezondheidsbeleid.
Een ander punt van zorg is de gebrekkige betrokkenheid van burgers bij de ontwikkeling van gezondheidsbeleid. Het onderzoek toont aan dat veel inwoners zich niet gehoord voelen bij het bepalen van lokale gezondheidsprioriteiten. Dit leidt tot een kloof tussen wat het gemeentelijk beleid probeert te bereiken en wat burgers daadwerkelijk nodig hebben of willen. Een gebrek aan burgerparticipatie maakt het moeilijk om beleid te creëren dat aansluit bij de lokale behoeften, waardoor preventiecampagnes minder effectief zijn.
Ondanks deze kritiek zijn er wel positieve ontwikkelingen. Sommige gemeenten boeken vooruitgang door intensiever samen te werken met lokale zorgaanbieders en sportverenigingen om een gezondere levensstijl te stimuleren. Er zijn ook initiatieven gericht op het verbeteren van de fysieke omgeving, zoals de aanleg van fietspaden en wandelroutes, die bijdragen aan meer beweging. Toch blijft de uitdaging bestaan om alle gemeenten op hetzelfde ambitieniveau te krijgen en ervoor te zorgen dat gezondheidsbeleid breed wordt gedragen en uitgevoerd.
De beperkte impact van het gezondheidsbeleid roept vragen op over de haalbaarheid van de doelen van het Gezond en Actief Leven Akkoord. Met het jaar 2040 als streefdatum voor een gezonde generatie, lijkt het noodzakelijk dat gemeenten sneller en gerichter actie ondernemen. Het is duidelijk dat er meer middelen en samenwerking nodig zijn om het gezondheidsbeleid effectiever te maken en tegelijkertijd de betrokkenheid van burgers te vergroten.
Bronnen: binnenlandsbestuur.nl, rijksoverheid.nl
