De opkomst van de smartvape in Nederland zorgt voor toenemende zorgen bij deskundigen, vooral kinderartsen. Dit nieuwe apparaat lijkt qua vormgeving op een oude mobiele telefoon, maar dient als slimme e-sigaret. Naast het inhaleren van nicotine en verboden smaakjes, kunnen gebruikers er ook mee bellen, spelletjes zoals Snake spelen, appen en muziek luisteren. Het apparaat lijkt daarmee niet alleen gericht op roken, maar combineert meerdere functies die jongeren aantrekken. Kinderlongarts Sophie Cohen spreekt van een “ongelooflijk verknipt” product, en waarschuwt dat deze nieuwe ontwikkeling jongeren nog gevoeliger maakt voor verslaving.
Volgens Cohen zijn vooral jonge breinen vatbaar voor verslaving, en dat maakt de smartvape extra zorgwekkend. De combinatie van een rookapparaat met een scherm en andere digitale verleidingen, zoals spelletjes en muziek, verhoogt de aantrekkingskracht. Veel jongeren in Nederland gebruiken al vapes, maar de toevoeging van deze digitale functies kan de verslaving aan nicotine en de schermtijd versterken. Dit baart kinderartsen grote zorgen, omdat het gebruik van nicotine op jonge leeftijd schadelijke gevolgen kan hebben voor de ontwikkeling van de hersenen.
Naast de gezondheidsrisico’s zijn er ook vragen over de veiligheid van de smartvapes. Deze apparaten worden vaak geproduceerd in landen als China, waar andere veiligheidsnormen gelden dan in Nederland. Dit leidt tot situaties waarin jongeren apparaten gebruiken die mogelijk niet voldoen aan de Europese kwaliteits- en veiligheidseisen. Een jong meisje meldde dat de smartvape van een vriendin begon te verbranden en rare geluiden maakte, waardoor ze bang was dat het apparaat zou ontploffen.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft moeite om de smartvapes op te sporen in winkels, wat erop wijst dat de verkoop grotendeels via onofficiële kanalen, zoals sociale media en mond-tot-mondreclame, plaatsvindt. Hierdoor is het moeilijk om toezicht te houden en in te grijpen voordat de apparaten bij jongeren terechtkomen. Het illegale karakter van de handel maakt het lastig om de verspreiding effectief te controleren.
Staatssecretaris Vincent Karremans, verantwoordelijk voor Jeugd, Preventie en Sport, heeft aangekondigd dat er een actieplan komt om de illegale handel in vapes, waaronder de smartvape, terug te dringen. Hiermee wil de overheid verdere verspreiding en de schadelijke gevolgen voor jongeren beperken.
