Narcisme wordt vaak gezien als puur egoïsme, maar psychiater en hoogleraar Karin Slotema van de Erasmus Universiteit Rotterdam benadrukt dat dit beeld niet klopt in een interview met Quest. Mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis lijden niet alleen onder hun stoornis, maar zijn vaak ook onbewust van hun problematiek. Aan de buitenkant stralen ze zelfvertrouwen uit en zoeken ze bewondering, maar van binnen worstelen ze met diepe onzekerheden en traumatische ervaringen, vaak ontstaan in hun jeugd.
Slotema legt uit dat narcisme meer is dan een vervelende karaktereigenschap. Het is een ernstige persoonlijkheidsstoornis waarbij mensen constant proberen hun opgeblazen zelfbeeld in stand te houden. Hierdoor komt het voor dat zij anderen opzijzetten, niet om kwaad te doen, maar om hun eigen onzekerheid te verbergen. Dit kan leiden tot problemen in hun relaties, omdat mensen met narcisme vaak moeite hebben met empathie en ruimte geven aan anderen.
Narcisten beseffen meestal niet dat ze hulp nodig hebben. Door hun overdreven zelfbeeld houden ze vast aan het idee dat er niets mis met hen is, zelfs wanneer ze door moeilijke momenten in hun leven gaan, zoals een scheiding of het verlies van een baan. Pas dan worden hun gevoelens van onzekerheid en falen zichtbaar, en kunnen ze depressief of suïcidaal worden. Op dat moment zoeken ze vaak psychologische hulp, waar de narcistische persoonlijkheidsstoornis aan het licht komt.
Het stigma rond narcisme bemoeilijkt het proces van hulp zoeken nog verder. Omdat narcisten niet willen toegeven dat ze zwaktes hebben, sluiten ze zich vaak af voor therapie. Slotema benadrukt dat dit beeld moet veranderen. Hoewel narcisme vaak gezien wordt als een immuunprobleem dat mensen niet kunnen overwinnen, is behandeling mogelijk. Door middel van therapie leren narcisten realistischer naar zichzelf te kijken en worden ze geholpen met het verwerken van hun trauma’s.
Leven met een narcistische partner is uitdagend, omdat zij weinig aandacht hebben voor de gevoelens van anderen. Toch betekent dat niet dat zij slechte mensen zijn. Narcisten handelen vanuit hun stoornis en proberen wanhopig hun zelfbeeld in stand te houden. Het is belangrijk om het negatieve stigma rond narcisme te doorbreken, zodat zowel de persoon met de stoornis als hun omgeving toegang krijgen tot de nodige hulp en begrip.
Foto: Karin Slotema (Erasmus Universiteit)
