In Utrecht wordt de nieuwe stadswijk Merwede gebouwd met een innovatief groepscontract, waardoor de wijk ondanks het overvolle elektriciteitsnet kan worden gerealiseerd. Het project, een primeur voor zowel Nederland als Europa, sluit 4.225 woningen en diverse wijkvoorzieningen aan op een maximaal stroomverbruik van 5 megawatt. Dit is mogelijk dankzij netbewuste nieuwbouw, waarbij slimme oplossingen en samenwerking tussen betrokken partijen het elektriciteitsnet ontlasten.
De wijk maakt gebruik van een collectief warmtesysteem en innovatieve stroomverbruiksstrategieën, zoals het uitstellen van het laden van elektrische auto’s in de avond tijdens de winter. Dankzij een groepscontract, waarin afspraken zijn gemaakt tussen de gemeente, netbeheerder Stedin, projectontwikkelaars en de exploitant van het warmtekoudesysteem, blijft het energieverbruik binnen de vastgestelde grens van 5 megawatt. Bewoners merken hier niets van en genieten van het gebruikelijke comfort.
Netbewuste nieuwbouw, zoals toegepast in Merwede, biedt een oplossing voor de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet. Met de ambitie van het kabinet en de bouwsector om jaarlijks 100.000 woningen te realiseren, groeit de noodzaak om woningen te ontwerpen die minder zwaar op het net drukken. Dit kan door het gebruik van slimme apparaten, energieopslag in batterijen of warmtekoudeopslag (WKO) en een efficiëntere benutting van lokaal opgewekte energie.
Wethouder Ruimtelijke Ordening Eelco Eerenberg is enthousiast over deze aanpak en ziet kansen voor toekomstige bouwprojecten. “Het volle stroomnet vraagt om slimme oplossingen, en met dit project kunnen we bouwen aan de woningen die zo hard nodig zijn. We zorgen voor een wijk met scholen en supermarkten dichtbij, wat belangrijk is voor de leefbaarheid,” zegt hij.
Warmold ten Zijthoff, regiodirecteur van Stedin, benadrukt dat traditionele woningen te zwaar drukken op het elektriciteitsnet door piekbelasting tijdens de opwekking van zonne-energie en het gebruik van warmtepompen. “De energie die een woning opwekt, moet zoveel mogelijk direct worden gebruikt. Merwede laat zien dat dit kan, zonder dat het net onnodig zwaar wordt belast.”
De aanpak in Merwede dient als blauwdruk voor toekomstige projecten. De provincie Utrecht heeft samen met Stedin en brancheorganisaties ontwerpprincipes en netbudgetten opgesteld om gemeenten en bouwpartijen te ondersteunen. Deze richtlijnen helpen bij het realiseren van meer netbewuste wijken, waarmee Nederland een stap dichterbij komt in de woningbouwopgave en verduurzaming. Merwede is daarmee een belangrijke mijlpaal in de combinatie van energietransitie en woningbouw.
