In Rotterdam blijken ouderen mobiliteit heel anders te ervaren dan vaak wordt aangenomen in mobiliteitsbeleid en openbaarvervoerplanning. TU Delft-studente Laura Drechsel onderzocht hoe ouderen in de stad hun dagelijkse reizen beleven. Haar onderzoek toont aan dat bereikbaarheid niet alleen draait om reistijd, maar ook om fysieke en mentale inspanning, en dat sociale activiteiten net zo belangrijk worden gevonden als toegang tot zorg.
Drechsel werkte samen met Studio Bereikbaar en gebruikte een innovatieve methode: ze verzamelde persoonlijke verhalen van ouderen in Rotterdam over hun dagelijkse mobiliteit en combineerde deze met een ruimtelijke analyse van hun activiteiten. Dit gaf inzicht in hoe bereikbaarheid wordt beleefd. Veel ouderen ervaren overstappen of lange wachttijden als een grotere barrière dan de daadwerkelijke reistijd. Ook blijkt dat mobiliteitsbehoeften sterk variëren binnen de oudere doelgroep.
Het onderzoek maakt onderscheid tussen verschillende subgroepen onder ouderen. Zo zijn er “local beneficiaries”, ouderen die zich lokaal goed kunnen redden en genieten van hun activiteiten, en “forced mobiles”, die noodgedwongen verspreid door de stad moeten reizen, maar moeite hebben met zelfstandig vervoer. Andere groepen, zoals “shut in” bewoners, beperken hun activiteiten tot de directe omgeving vanwege fysieke beperkingen. Dit laat zien dat leeftijd alleen niet bepalend is voor mobiliteit; factoren zoals gezondheid en nabijheid van voorzieningen spelen een grotere rol.
Steven Puylaert, mobiliteitsadviseur bij Studio Bereikbaar, benadrukt dat beleid vaak gericht is op snelheid en efficiëntie, zonder rekening te houden met de daadwerkelijke behoeften van ouderen. "De resultaten van dit onderzoek laten zien dat er meer oplossingsrichtingen nodig zijn, zowel binnen als buiten het openbaar vervoer."
Het onderzoek roept op tot een andere benadering van mobiliteit voor ouderen. Beleidsmakers zouden verder moeten kijken dan reistijd en vervoersopties, en rekening moeten houden met de diversiteit binnen de oudere doelgroep. Dit heeft ook invloed op verdelingsvraagstukken: wie profiteert van aanpassingen in openbaar vervoerroutes en frequenties, en wie niet?
