In een blog op de website Medisch Contact getiteld Nooit te oud om jezelf te zijn deelt Djimme van Etten, arts in opleiding tot specialist ouderengeneeskunde, zijn observaties over lhbti-ouderen in verpleeghuizen. Hij beschrijft hoe hij op Coming Out Day, op 11 oktober, realiseerde dat in de verpleeghuisomgeving weinig zichtbare aandacht is voor seksuele diversiteit. Van Etten wijst op een kloof tussen de groeiende acceptatie in de samenleving en het verpleeghuisleven, waar lhbti-ouderen nog vaak onzichtbaar blijven. Zijn ervaring met zo'n tweehonderd bewoners in de ouderenzorg bracht hem tot het inzicht dat openlijke queer-identiteit een zeldzaamheid lijkt onder ouderen, ondanks het feit dat naar schatting 2,7 miljoen Nederlanders zichzelf als niet-hetero identificeren, waarvan een aanzienlijk deel ouder is.
Van Etten belicht hoe de lhbti-ouderen in verpleeghuizen vaak terughoudend blijven over hun geaardheid. Uit onderzoek van het Ouderenfonds blijkt dat bijna een derde van deze groep niet open durft te zijn over hun identiteit, deels uit angst voor afkeurende reacties van medebewoners of zorgverleners. De ervaringen van deze generatie hebben vaak diepe sporen achtergelaten. Zij groeiden op in een tijd waarin homoseksualiteit werd gezien als een psychische stoornis; pas in 1974 werd het uit de DSM verwijderd. Dit is een internationaal erkend handboek dat wordt gebruikt door professionals in de geestelijke gezondheidszorg voor het classificeren en diagnosticeren van psychische aandoeningen. De daaropvolgende jaren, gekenmerkt door de aidsepidemie, versterkten deze negatieve ervaringen nog verder. Hierdoor blijft er een terughoudendheid bestaan, zelfs binnen een toleranter klimaat van vandaag.
Van Etten benadrukt dat het belangrijk is dat zorgverleners zich bewust zijn van het feit dat er ook binnen de ouderenzorg lhbti’ers aanwezig zijn. Volgens hem ligt de verantwoordelijkheid bij de zorgverleners om een open en veilige omgeving te creëren waarin iedereen zich gezien en gehoord voelt. Dit vraagt om subtiele veranderingen, zoals het vermijden van aannames over de relatie van bewoners en het gebruik van inclusieve taal – bijvoorbeeld ‘partner’ in plaats van ‘man’ of ‘vrouw’. Van Etten hoopt dat dergelijke aanpassingen een stap kunnen zijn richting een toekomst waarin iedere oudere zonder schroom zichzelf kan zijn, ook in het verpleeghuis. Want, zoals hij treffend concludeert: “Daarvoor ben je nooit te oud.”
