Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) publiceerde vandaag een rapport waarin het belang van preventieve gezondheidsmaatregelen centraal staat. De levensverwachting in Nederland zal tegen 2050 stijgen naar gemiddeld 86,5 jaar, bijna vijf jaar meer dan in 2022. Deze vergrijzing gaat gepaard met een toename van chronische aandoeningen. Volgens brancheorganisatie ActiZ is een verschuiving van zorg naar preventie noodzakelijk om de uitdagingen van een vergrijzende maatschappij het hoofd te bieden.
Het rapport laat zien dat het aantal mensen met chronische aandoeningen de komende decennia fors zal stijgen. In 2050 zullen bijna 12 miljoen Nederlanders een chronische ziekte hebben, tegenover 10,5 miljoen in 2022. Vooral het aantal mensen met dementie zal bijna verdubbelen, van 261.000 naar 506.000. Veel van deze patiënten zullen ouder zijn dan 75 jaar. Daarnaast zal de vraag naar mantelzorg sterk toenemen; het aantal 75-plussers dat mantelzorg nodig heeft, groeit naar verwachting van 300.000 in 2022 naar 650.000 in 2050. De zorgsector staat hiermee voor een enorme opgave die vraagt om 'scherpe keuzes', aldus ActiZ.
De brancheorganisatie pleit voor een brede aanpak die inzet op preventie en gezond leven. ActiZ-voorzitter Anneke Westerlaken benadrukt dat dit niet alleen een taak is voor de zorgsector, maar voor de hele maatschappij. “We moeten bewegen van zorgen vóór naar zorgen dát. Dit vraagt om meer preventieve zorg vanuit de eerstelijn en het sociale domein, evenals een inclusieve samenleving waarin ouderen zo lang mogelijk zelfredzaam blijven.”
Volgens Westerlaken zijn investeringen nodig in betaalbare huisvesting, ondersteuning van mantelzorgers en bestaanszekerheid. Ook moet er aandacht zijn voor het dichten van de loonkloof in de zorg en het versterken van lokale gemeenschappen. Preventie vormt daarbij een cruciale pijler. "Het voorkomen van ziekten en het bevorderen van een gezonde leefstijl zijn onze belangrijkste troeven in een vergrijzende maatschappij," aldus Westerlaken.
ActiZ biedt praktijkvoorbeelden van hoe deze preventieve aanpak eruit kan zien. In hun publicatie Preventie & Gezondheid, Praktijkvoorbeelden ouderenzorg tonen zij initiatieven zoals virtuele thuiszorg en Voorzorgcirkels. Daarnaast werken programma’s zoals Ouder worden 2040 en campagnes als Praat vandaag over morgen aan bewustwording. Desondanks blijft er een dringende behoefte aan concrete stappen en hervormingen vanuit de overheid om deze veranderingen op grote schaal te realiseren.
