De Eindhovense zorgorganisatie Archipel Zorggroep heeft een nieuwe aanpak gekozen in het rookvrij maken van haar zorginstellingen. In plaats van een totaalverbod kiest de organisatie voor een beleid dat het roken reguleert via specifieke rooklocaties, waarbij de nadruk ligt op wettelijke restricties in plaats van verboden.
De zorginstelling, die verschillende vormen van zorg aanbiedt in de regio Eindhoven, startte twee jaar geleden met het ontwikkelen van rookvrij beleid. Dit werd ingegeven door het preventieakkoord, waarin is vastgelegd dat de zorgsector in 2030 rookvrij moet zijn. Na een moreel beraad met verschillende afdelingen binnen de organisatie, werd een speciale werkgroep opgericht om het beleid vorm te geven.
Volgens projectleiders Véronique Everts en Ilse de Brouwer is er inmiddels een duidelijke structuur ontwikkeld. Bewoners mogen niet meer binnen roken, ook niet op hun eigen kamer. De vroegere binnenrookruimtes zijn in 2023 gesloten en vervangen door buitenlocaties. Deze zijn uitsluitend toegankelijk voor cliënten, niet voor medewerkers. Het personeel mag alleen nog roken buiten het terrein tijdens onbetaalde pauzes, waarbij ze hun zorgjas moeten uitdoen.
De implementatie kent wel uitdagingen. Sommige cliënten kunnen door hun cognitieve beperkingen niet zelfstandig naar de rookplek gaan. Dit zorgt voor een spanningsveld tussen de eigen regie van bewoners en de beschikbare personeelscapaciteit om hen te begeleiden. Ook is er weerstand geweest van zowel medewerkers als bewoners en hun families.
De organisatie benadrukt dat maatwerk nodig blijft. Per locatie of zelfs per bewoner worden oplossingen gezocht, zoals het gebruik van e-sigaretten met afbouwende nicotinegehaltes. Een onverwacht positief effect is dat sommige bewoners minder behoefte hebben om te roken nu ze minder in contact komen met rokende medebewoners.
Archipel Zorggroep werkt samen met brancheorganisatie ActiZ en andere zorginstellingen om ervaringen te delen en knelpunten te bespreken. De organisatie benadrukt dat het tijd kost om het nieuwe beleid in te voeren en dat niet alles meteen perfect hoeft te gaan.
