In Nederland krijgen veel ouderen onterecht antibiotica voorgeschreven, met name bij vermoedelijke urineweginfecties. Dit probleem, dat wordt aangekaart door het Nederlands Huisartsen Genootschap en de NVDA, is ook zorgwekkend in Rotterdam, waar een groeiend aantal kwetsbare ouderen woont. Vooral in verpleeghuizen en zorginstellingen wordt antibioticagebruik als preventieve maatregel ingezet, terwijl dit vaak niet nodig is. Dit kan leiden tot antibioticaresistentie, wat een bedreiging vormt voor de volksgezondheid.
Antibiotica worden vaak voorgeschreven wanneer er bacteriën in de urine worden gevonden, zelfs als de patiënt geen klachten heeft. Dit probleem doet zich met name voor bij ouderen in zorginstellingen, omdat zij vaak geen duidelijke symptomen hebben van een infectie, terwijl bacteriën wel aanwezig zijn in de urine. Dit leidt tot een verkeerde aanname dat er een behandeling met antibiotica nodig is. Veel experts pleiten er echter voor dat er eerst aanvullende diagnostische tests worden gedaan voordat antibiotica worden voorgeschreven, om resistentie te voorkomen.
Zorgprofessionals, waaronder huisartsen en doktersassistenten, moeten beter worden opgeleid om antibioticagebruik alleen in de juiste situaties toe te passen. Onderwijs en training over hoe onnodige voorschriften kunnen worden voorkomen, vormen een belangrijk onderdeel van de oplossing. Hierdoor kunnen professionals beter geïnformeerde beslissingen nemen en voorkomen dat antibiotica onnodig worden ingezet.
Een belangrijk aspect van de aanpak van dit probleem is de rol van de doktersassistenten, die vaak het eerste contactpunt zijn voor ouderen met gezondheidsklachten. Zij kunnen helpen bij het correct doorverwijzen van patiënten en de juiste vragen stellen om onnodige medische interventies te voorkomen. Scholing en betere communicatie tussen doktersassistenten en huisartsen over wanneer antibiotica wel en niet noodzakelijk zijn, zijn cruciaal. Vooral in een diverse stad als Rotterdam, waar de communicatiebarrières door taal- en cultuurverschillen groter kunnen zijn, is dit van groot belang.
Naast scholing is het ook belangrijk om voorlichting te geven aan ouderen en hun families over de gevaren van overmatig antibioticagebruik. Veel ouderen of hun verzorgers eisen antibiotica zodra er sprake is van gezondheidsproblemen, zonder te begrijpen dat dit in sommige gevallen schadelijk kan zijn. Initiatieven zoals het betrekken van verpleeghuizen bij bewustwordingscampagnes kunnen helpen om patiënten en hun families beter te informeren over de risico’s van antibioticaresistentie.
Bronnen: nvda.nl, rotterdam.nl
