Rotterdam behoort tot de zeven Nederlandse steden die door de Europese Commissie zijn geselecteerd als voorloper in de klimaattransitie. De havenstad wil in 2030 klimaatneutraal zijn, twintig jaar eerder dan de EU-brede doelstelling voor 2050.
De stad werkt aan klimaatadaptieve projecten zoals Recycled Park, waar drijvende eilanden en wateropslag worden gecombineerd. Rotterdam verbindt duurzaamheid met sociale innovatie en ontving hiervoor een "EU Mission Label" van de Europese Commissie voor haar ambitieuze plannen.
In april 2022 selecteerde de Europese Commissie honderd steden, waaronder zeven Nederlandse, die als voorlopers klimaatneutraal willen worden. Deze steden ontvangen extra ondersteuning, kennis en financiering via de EU Mission for Climate-Neutral and Smart Cities. Naast Rotterdam zijn ook Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Groningen en het samenwerkingsverband Eindhoven/Helmond geselecteerd.
Hoewel de honderd geselecteerde Europese steden ambitieuze plannen hebben opgesteld, is in 2025 nog geen van deze steden daadwerkelijk klimaatneutraal. De meeste bevinden zich in de overgangsfase, waarin beleidsontwikkeling, pilots en investeringsplannen centraal staan. De Europese Commissie beschouwt deze steden als experimentele proeftuinen, bedoeld om te leren en op te schalen richting 2050.
Het KNMI ondersteunt steden zoals Rotterdam met data over regionale hitte-eilanden, neerslagpatronen en waterbeheer. Hierdoor kunnen ze effectiever investeren in circulaire energie, groenstructuur, wateropslag en andere klimaatmitigatie- en adaptieplannen.
Klimaatneutraliteit betekent dat de netto-uitstoot van broeikasgassen nul is. Aangezien een bepaalde minimale uitstoot van broeikasgassen onvermijdelijk is, kunnen regio's alleen klimaatneutraal worden door CO₂ actief uit de atmosfeer te verwijderen. De nog aanwezige uitstoot wordt dan door deze CO₂-verwijdering gecompenseerd.
De voortgang naar klimaatneutraliteit is ongelijk en het succes hangt sterk af van plaatselijke uitvoering, financiering en samenwerking. De geselecteerde steden liggen niet gezamenlijk op schema, maar vormen wel de kopgroep in de Europese klimaattransitie.
