In 2021 lieten huishoudens in Nederland gezamenlijk ruim 1 miljard euro aan huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget liggen. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB), dat de cijfers vandaag naar buiten bracht. De mensen die de toeslagen misliepen, hadden er volgens de regels wél recht op, maar deden geen aanvraag.
De uitkomst van het onderzoek is volgens belangenorganisatie ANBO-PCOB een duidelijk signaal dat het toeslagenstelsel op de schop moet. De organisatie wijst op de drempels die vooral kwetsbare groepen ervaren bij het aanvragen van toeslagen. Het systeem is bedoeld om mensen met een laag inkomen financieel te ondersteunen, bijvoorbeeld bij de zorgpremie of de huur. Maar om gebruik te kunnen maken van die regeling, moeten mensen zelf actie ondernemen en een aanvraag indienen. Dat kan tot uiterlijk 1 september van het jaar na het jaar waar de toeslag over gaat. Wie dat niet doet, loopt de toeslag mis, ook al voldoet die persoon aan alle voorwaarden.
ANBO-PCOB ziet dat ieder jaar opnieuw een vergelijkbare groep mensen buiten de boot valt. Dat zijn bijvoorbeeld mensen die onvoldoende op de hoogte zijn van hun recht op toeslagen, maar ook mensen die door een gebrek aan digitale vaardigheden de aanvraag niet kunnen indienen. Daarnaast speelt bij sommige mensen een taalachterstand mee, waardoor zij de benodigde informatie niet begrijpen.
Volgens ANBO-PCOB is de oplossing relatief eenvoudig. De organisatie pleit ervoor om, te beginnen bij de zorgtoeslag, de toeslag automatisch toe te kennen aan iedereen die er volgens de gegevens van de Belastingdienst recht op heeft. Omdat de Belastingdienst en de Dienst Toeslagen beide onder hetzelfde ministerie vallen, zou dat technisch geen grote ingreep hoeven zijn. Het vastgestelde inkomen bepaalt immers of iemand recht heeft op toeslag en hoe hoog die is.
De belangenorganisatie roept het kabinet op om deze automatische toekenning snel wettelijk mogelijk te maken. Het kabinet heeft al langer de ambitie uitgesproken om het toeslagenstelsel te herzien. ANBO-PCOB wil dat die ambitie nu wordt omgezet in concrete actie, zodat niemand meer onnodig een financiële ondersteuning misloopt waar hij of zij recht op heeft.
