Woningcorporaties kunnen de komende tien jaar 170.000 extra woonruimtes realiseren door hun bestaande woningvoorraad slimmer te benutten. Dit blijkt uit onderzoek van Platform31 in opdracht van De Vernieuwde Stad (DVS) en Aedes. Door strategieën als optoppen, hospitaverhuur, woningdelen en het splitsen van woningen in te zetten, kunnen corporaties naast nieuwbouw een verdubbeling van het aantal op te leveren woonruimtes realiseren. Het succes hiervan hangt af van samenwerking tussen corporaties, gemeenten en het Rijk, waarbij belemmeringen opzij gezet moeten worden om sneller resultaat te boeken.
Een belangrijke strategie is optoppen: het toevoegen van een extra woonlaag aan bestaande gebouwen. Corporaties schatten in dat dit in tien jaar tijd 46.000 extra woningen kan opleveren. Daarnaast biedt hospitaverhuur directe mogelijkheden. Hierbij verhuren huurders een kamer in hun woning, wat volgens het onderzoek op korte termijn 40.000 nieuwe wooneenheden kan opleveren. Dit vereist echter duidelijkheid over regelgeving en betere publieksvoorlichting.
Ook woningdelen biedt kansen. Door drie- en vierkamerwoningen te verhuren aan meerdere alleenstaanden, kunnen corporaties sneller woningzoekenden aan een plek helpen. Als 4 tot 5% van het woningbestand hiervoor wordt ingezet, zijn 60.000 extra woonruimtes haalbaar. Splitsen, het opdelen van grote woningen in kleinere eenheden, heeft een potentie van 25.000 extra woningen, maar richt zich voornamelijk op koopwoningen in landelijke gebieden.
Het realiseren van deze plannen vraagt om het wegnemen van verschillende belemmeringen. Technische uitdagingen, regelgeving en maatschappelijke acceptatie zijn enkele knelpunten. Gemeenten kunnen bijdragen door parkeernormen en vergunningsprocedures te versoepelen, en het Rijk kan modelcontracten en subsidies bieden om corporaties te ondersteunen. Daarnaast is lef nodig van alle partijen om prioriteit te geven aan woningzoekenden en samen te werken aan gedeelde doelen.
Sommige strategieën, zoals hospitaverhuur en woningdelen, kunnen direct resultaat opleveren, terwijl optoppen en splitsen meer tijd nodig hebben. De gecombineerde aanpak kan echter op jaarbasis net zoveel woonruimtes opleveren als nieuwbouwprojecten, waarmee woningcorporaties een aanzienlijke bijdrage leveren aan het aanpakken van de woningnood. Met een gezamenlijke inspanning is het mogelijk om het tekort aan huisvesting sneller in te lopen en meer woningzoekenden een plek te bieden.
