Zorgaanbieders, zoals huisartsen, apothekers en ziekenhuizen, klagen al jaren dat zorgverzekeraars te veel gericht zijn op kosten en te weinig op de kwaliteit van zorg. Een mogelijke oplossing hiervoor is dat zorgaanbieders hun eigen zorgverzekeraar oprichten. Volgens hoogleraren Wynand van de Ven en Erik Schut van de Erasmus School of Health Policy & Management is dit nu haalbaar dankzij een verbetering van de compensatie voor chronisch zieken, waardoor zo'n zorgverzekeraar financieel rendabel kan zijn. Dit betogen zij in het economenvakblad ESB.
Een veelgehoorde klacht onder zorgaanbieders is dat zij te maken hebben met standaardcontracten van zorgverzekeraars, waarbij nauwelijks onderhandelingsruimte is. Ziekenhuizen ervaren dat onderhandelingen met verzekeraars lastig zijn en dat er te veel bemoeienis is met hun bedrijfsvoering. In het verleden hebben zorgaanbieders voorzichtig geprobeerd om eigen zorgverzekeraars op te richten, maar deze pogingen mislukten vaak. De reden hiervoor was dat zorgverzekeraars tot 2024 onvoldoende compensatie ontvingen voor de hoge zorgkosten van chronisch zieke patiënten.
Zorgaanbieders genieten vaak het vertrouwen van patiënten, vooral van chronisch zieken die al langere tijd door hen behandeld worden. Hierdoor zouden door zorgaanbieders opgerichte verzekeraars veel van deze patiënten aantrekken. Omdat de premie van de basisverzekering echter niet afhankelijk mag zijn van de gezondheid van de verzekerde, konden deze zorgverzekeraars niet concurreren op prijs zonder verlies te lijden. Met de recente aanpassing in de compensatieregeling voor chronisch zieken is dit probleem echter verholpen. Zorgverzekeraars van zorgaanbieders kunnen nu financieel gezond opereren, waarbij ze zelf kunnen profiteren van efficiëntieverbeteringen op de lange termijn.
Het huidige zorgsysteem prikkelt zorgaanbieders vaak om meer zorg te bieden dan nodig is, zonder te zorgen voor een efficiënte en goed gecoördineerde behandeling. Een zorgverzekeraar gerund door zorgaanbieders kan dit patroon doorbreken. Als één organisatie zowel verantwoordelijk is voor de medische als de financiële kant van zorgverlening aan een specifieke groep patiënten, ontstaat er een sterke stimulans om te kiezen voor de juiste behandeling. Zo wordt het vermijden van onnodige complicaties en heropnames financieel aantrekkelijk, omdat extra behandelingen extra kosten met zich meebrengen in plaats van extra inkomsten.
Een ander voordeel van een door zorgaanbieders beheerde zorgverzekeraar is dat er eindelijk werk gemaakt kan worden van een gezamenlijk elektronisch patiëntendossier. Dit dossier geeft elke zorgverlener inzicht in de medische geschiedenis en medicijngebruik van een patiënt, wat leidt tot betere en snellere diagnoses. Zo’n elektronisch systeem is momenteel nog niet volledig gerealiseerd in Nederland, maar zou door een geïntegreerde zorgverzekeraar makkelijker kunnen worden ingevoerd.
Er zijn verschillende zorgorganisaties die een zorgverzekeraar zouden kunnen oprichten. Ziekenhuizen kunnen bijvoorbeeld het voortouw nemen en daarbij ook huisartsen en andere eerstelijnszorg betrekken. Maar ook regionale zorggroepen, zoals in Amsterdam, Almere en Eindhoven, kunnen met steun van gezondheidscentra en eventueel ziekenhuizen zo’n verzekeraar opzetten. Op deze manier kunnen zorgaanbieders de regie nemen over zowel de kwaliteit van zorg als de kosten, wat uiteindelijk zowel de gezondheid als de portemonnee van de burger ten goede komt.
