Nederlanders betalen flink meer voor hun zorgverzekering als politieke plannen om het eigen risico af te schaffen doorgaan. De goedkoopste basisverzekering stijgt van €141 per maand in 2025 naar €202 in 2027. Dit betekent €727 meer in twee jaar tijd, blijkt uit berekeningen van vergelijkingssite Overstappen.nl.
De maandelijkse zorgpremie bleef tussen 2015 en 2020 stabiel rond €100. Vanaf 2023 werden de verhogingen groter. Verschillende partijen willen in hun verkiezingsprogramma's het eigen risico fors verlagen of volledig afschaffen. Overstappen.nl rekende met een scenario waarin het eigen risico in 2026 daalt van €385 naar €165 en in 2027 helemaal verdwijnt.
Voorstanders zien het verdwijnen van het eigen risico als een stap naar meer toegankelijkheid. Nederlanders hoeven dan niet langer zorg te mijden uit angst voor onverwachte kosten. Voor chronisch zieken en mensen die veel zorg nodig hebben kan dit een flinke lastenverlichting betekenen.
Tegenstanders waarschuwen voor oplopende zorguitgaven. Het eigen risico remt nu deels onnodig zorggebruik. Zonder die prikkel kan de vraag naar zorg toenemen, met hogere kosten en langere wachttijden. Ook zorgpersoneel zou daardoor meer onder druk komen te staan.
Jeremy Broekman, zorgexpert bij Overstappen.nl, licht toe: "De discussie draait om de vraag wie de rekening betaalt. Het afschaffen van het eigen risico vergroot de solidariteit, maar legt ook een zware druk op de collectieve middelen. Op een moment dat de zorgkosten door vergrijzing en dure behandelingen al stijgen, wordt de houdbaarheid van het zorgstelsel een centraal verkiezingsthema."
Partijen willen het eigen risico heel verschillend aanpakken. Sommige willen het volledig schrappen, wat de zorg toegankelijker maakt maar de premies flink verhoogt. Andere partijen kiezen voor een beperking per behandeling, zodat zorggebruik betaalbaarder wordt zonder dat de premie even hard stijgt.
Er zijn ook plannen om het huidige stelsel grotendeels te behouden of om te vormen tot een nationaal zorgfonds. In dat laatste geval zou de premie inkomensafhankelijk worden: lage inkomens gaan dan minder betalen, hogere inkomens meer.
